نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری ،گروه زیست شناسی- فیزیولوژی گیاهی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 2 استادیار، گروه زیست شناسی- فیزیولوژی گیاهی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استاد، گروه زیست شناسی- فیزیولوژی گیاهی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 استاد، گروه علوم پایه، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
سابقه و هدف: کاکوتیکوهی (Ziziphora clinopodioides Lam.) گیاهی چندساله از تیرهی نعناع است که در مناطق مختلف ایران (شمال، شمالغرب، شمالشرق، غرب، مرکز و شرق) پراکندگی گسترده دارد. این پژوهش با هدف بررسی محتوای برخی مشتقات فنلی (فنل، فلاونوئید، فلاون و فلاونول، ارتو-دیفنل و اسیدفنلی) در دوره رشدرویشی سه جمعیت کاکوتیکوهی، متعلق به استان خراسانشمالی صورت گرفت. مواد و روشها: به این منظور بذرهای جمعآوری شده از مناطق درکش و هاور، تیمورتاش و رئین، در گلدان کاشته و در دو دوره رشد رویشی دوماهگی و پنجماهگی برداشت شدند. پس از عملیات نمونهبرداری، بخش-هوایی و ریشه گیاهان از هم تفکیک و مشتقات فنلی مذکور با روشهای اسپکتروفتومتری سنجش گردید. یافتهها: نتایج نشان داد که محتوای مشتقات فنلی بهطور معنیداری تحت تأثیر نوع جمعیت، اندام گیاهی (بخشهوایی و ریشه) و سن گیاه (مرحلهی رشد) قرار میگیرد. برایناساس بخشهوایی کاکوتیکوهی متعلق به جمعیت درکش و هاور، در مرحلهی دو ماهگی که جوانتر است، میزان مشتقات فنلی بیشتر [فنلکل mg GAE/g DW 91/11، فلاونوئیدکل mg CAT/g DW 55/13، فلاون و فلاونولکل mg QUE/g DW 94/5، ارتو-دیفنل کل mg GAE/g DW 95/2 و اسیدفنلی کل mg CAE/g DW 44/2] نسبت به مرحلهی پنج ماهگی دارد. نتیجه گیری: در مجموع وصرفنظر از بخشهوایی و ریشه، جمعیت درکش و هاور و تیمورتاش در هر دو مرحلهی رشد رویشی بهعنوان جمعیت منتخب از لحاظ تولید حداکثری مشتقات فنلی گزارش شدند. این نتایج به انتخاب جمعیتهای برتر دارای محتوای متابولیتی بیشتر و بهدنبال آن استفاده بهینه در صنایع غذایی و دارویی کمک شایانی خواهد نمود.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Evaluation of some phenolic derivatives content in the vegetative growth stage of medicinal plant Ziziphora clinopodioides Lam. from North Khorasan province
نویسندگان [English]
- Azadeh Taheri 1
- Monireh Cheniany 2
- Ali Ganjeali 3
- Afsaneh Arefi-Oskouie 4
1 Graduated with a Ph.D, Department of Biology-Plant Physiology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Assistant Professor, Department of Plant Biology-Physiology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Professor, Department of Plant Biology-Physiology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
4 Professor, Department of Basic Sciences, Faculty of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran
چکیده [English]
Background and purpose: Ziziphora clinopodioides Lam. is a perennial plant from the Lamiaceae family, widely distributed in different regions of Iran. This research aimed to investigate the content of some phenolic derivatives (phenolic, flavonoid, flavone & flavonol, ortho-diphenol, and phenolic acid) during the vegetative growth of three populations of Z. clinopodioides belonging to North Khorasan province. Material and methods: For this purpose, the seeds collected from the regions ('Darkesh and Havar', 'Teymourtash', and 'Reine') were planted in pots and harvested at two vegetative growth periods (two and five months). After the sampling, the aerial part and root were separated and the mentioned phenolic derivatives were measured by spectrophotometric methods. Findings: The results showed that the content of phenolic derivatives is significantly affected by the type of population, plant part (aerial part and root), and age (growth stage). Therefore, the aerial part of Z. clinopodioides belonging to 'Darkesh and Havar' population, in the two-month stage, has more phenolic derivatives [total content of phenolics 11.91 mg GAE/g DW, flavonoids 13.55 mg CAT/g DW, flavone & flavonols 5.94 mg QUE/g DW, ortho-diphenols 2.95 mg GAE/g DW, and phenolic acids 2.44 mg CAE/g DW] than the five-month stage. Conclusion: In general, apart from the aerial part and the root, 'Darkesh and Haver' and 'Teymourtash' populations were reported as the selected population in terms of higher phenolic derivative contents in both vegetative growth stages. These results will help to select superior populations with higher content of metabolites and optimal use in food and pharmaceutical industries.
کلیدواژهها [English]
- "Flavonoid compounds"
- "Phenolic compounds"
- "Pot culture"
- "Ziziphora clinopodioides"