گرده شناسی در برخی از گونه های جنس همیشه بهار(Asteraceae: Calendula )در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد/دانشگاه الزهرا

2 دانشیار/سیستماتیک گیاهی ، دانشگاه الزهرا

3 کارشناسی ارشد/دانشگاه رامین

چکیده

گل همیشه بهار Calendula L. متعلق به خانواه آفتابگردان و قبیله Calenduleae می باشد. موطن اصلی این گیاه در حوزه دریای مدیترانه، خاورمیانه و اروپای مرکزی بوده و از آنجا به سایر نواحی دیگر انتقال یافته است. در این مطالعه به بررسی گرده شناسی چند گونه از این جنس پرداختیم. گرده ها از نمونه های هرباریومی جدا شدند و به کمک میکروسکوپ نوری و الکترونی نگاره مورد بررسی قرار گرفتند. نوع دانه گرده Tri zono colporate و tetra zono colporate بوده و با توجه به مقدار نسبت های متفاوت P/E شکل دانه های گرده در دید استوایی متفاوت بود همچنین تزئینات از نوع خار دار (echinate) بود. صفات دانه های گرده با استفاده از روش های آماری چند متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و با استفاده از آنالیز خوشه ای رابطه گونه ها را مورد ارزیابی قرار دادیم. علاوه بر آن متغییر ترین صفات با استفاده از آنالیز تجزیه به عامل ها تعیین شدند و مشخص شد که با توجه به صفاتی مانند شکل دانه گرده، طول محور قطبی، طول شیار، فاصله خارها، قطر منفذ و طول قاعده خار می توان گونه ها را از هم جدا کرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Palynological study of the genus Calendula in Iran

نویسندگان [English]

  • Zahra Zakimola 1
  • Maneezheh Pakravan 2
  • Nasrin Farasat 3

1 MS Student / Al-Zahra University

2 Associate Professor / Systematic Plant, Al-Zahra University

3 MSc / Ramin University

چکیده [English]

The genus Calendula L. belongs to Asteraceae family and Calenduleae tribe. The main centers of it are Mediterranean area, middle east and central Europe and then it distributed to other regions. Here we study some species of Calendula species palynologicaly. The pollen grains separated from herbarium specimens and have investigated by light microscope and Scanning electron microscope (SEM). The pollen was trizonocolporate and tetra zonocolporate and based on P/E ratio in equatorial view the shapes were different. Also the sculpturing was echinate. The pollen characters were analyzed by using multi variate statistical analysis and the species relationships were evaluated by using cluster analysis and PCA diagram. Moreover the most variable characters by factor analysis were determined and use to separate species. Then we showed that some characters such as pollen shape, length of polar axis, length of colpus, distance between spines, pore diameter and diameter of spine base could useful for distinguishing the species.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Calendula
  • pollen grain
  • cluster analysis
  • SEM
محمـدی، آ. و سـپهری، ع. (1389)بررسـی سیسـتم تولیـد مثـل جنسـی گیـاه دارویـی همیشـه بهـار( -Calen
dula officinalis)
و ارزیابـی درصـد دگرگشـنی آن, مقـالات گیاهـان دارویـی.

.مظفریان، و(1391)شناخت گیاهان دارویی و معطر ایران، تهران، فرهنگ معاصر

کریمــی، ه(1381)فرهنــگ رســتنی هــای ایــران- اطلــس رســتنی هــای دارویــی، جلــد نهــم، پــاره دوم، تهــران،

.پرچــم

Dimon, M.Th. (1971) Problem generaux soul eves par letudepellinque de composes

Mediterranean’s. Naturalia Monspeliensial Serie Botanique 22: 129-144.

Meo , A. A. and Khan M.A. )2006) Palynological observation on the Genus Calendula )Calenduleae – Compositae) from Pakistan., Paistank Journal of Botany 38(3): 511 – 520

Norlindh, T. (1978) Calenduleae–systematic review. In: The Biology and Chemistry of the

Compositae. (Eds.): V.H. Heywood, J.B. Harborne and B.L. Turner 2: 961-987, London,

NewYork, San Francisco.

Praglowski, J. and Grafstrom, E. (1980) The pollen morphology of the tribe Calenduleae

with reference to taxonomy. Botanika Notiser 133:177-188.

Punt, W., Hoen, P. P., Blackmore, S., Nilsson, S. & LeThomas, A. (2007) Glossary of pollen

and spore terminology. Review Palaeobotany and Palynology 143 (1-2): 1-81.

Shaheen, S., Ahmad, M., Haroon, H. and Khan, F. (2012) Systematic and ethnopharmacognostic investigation of selected medicinal plants of family Asteraceae., African

Journal of Pharmacy and Pharmacology Vol. 6(46), pp. 3184-3194.

Skvarla, J.J., Turner, B.L. Patel, V.G. and Tomb, A. S. (1978) Pollen morphology in Compositaea and in morphologically related families. In: The biology and chemistry of the

Compositae. (Eds.)V.H. Heywood, J.B. Harborne & B.L. Turner. pp. 141-248. Academic

Press, London, NewYork.

Stix, E.(1960) Pollen morphologische Untersuchungenan Compositen, Grana Palynological. 2: 41-104.