نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 1استادیار ،دانشکده محیط زیست و انرژی ، گروه زیستگاه ها و نتوع زیستی، دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات

2 دانشیار، گروه محیط زیست، دانشگاه تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، محیط زیست، دانشگاه تهران

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد، محیط زیست، دانشگاه تهران

5 دانشجوی دکتری، محیط زیست، دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده

اندازه‌گیری و توصیف خصوصیات ریختی جانداران ابزاری سودمند برای شناسایی و رده‌بندی آنها محسوب می‌شود و از دیدگاه بوم‌شناسی تکاملی نیز در توصیف سازگاری جمعیت‌های مختلف یک گونه به شرایط محلی حائز اهمیت است. خرس قهوه‌ای بزرگترین گوشتخوار ایران که از گستره پراکنش وسیعی در مناطق کوهستانی شمال و غرب کشور برخوردار است. در این مطالعه تعداد 21 جمجمه (شامل 11 نمونه از رشته کوه‌های البرز و 10جمجمه از رشته کوه‌های زاگرس) جمع آوری و 26 متغیر برای هر یک از جمجمه‌ها اندازه‌گیری شد. از تغییر شکل لگاریتمی برای دستیابی به توزیع نرمال متغیرهای اندازه-گیری شده استفاده شد و با استفاده از میانگین هندسی اثر اندازه و سن نمونه‌ها حذف گردید. تفاوت معنی‌دار متغیرهای اندازه‌گیری شده بین نمونه‌های دو منطقه با استفاده از آزمون تی سنجیده شده و از آزمون تجزیه به مؤلفه‌های اصلی برای دسته‌بندی متغیرها به مؤلفه‌های توصیف‌کننده ابعاد و شکل جمجمه‌ها استفاده شد. نتایج حاصل از آزمون تی نشان داد که هشت متغیر از متغیرهای اندازه‌گیری شده بین دو گروه جمجمه‌های جمع‌آوری شده از البرز و زاگرس دارای تفاوت معنی‌داری هستند. براساس نتایج این پژوهش به طور کلی جمجمه‌های مربوط به منطقه البرز دارای ابعاد بزرگتری نسبت به جمجمه-های منطقه زاگرس هستند. همچنین تجزیه به مولفه‌های اصلی بر اساس هشت متغیر معنی‌دار نشان داد که تمایز قابل توجهی در ابعاد ولی نه در شکل جمجمه جمعیت خرس‌های این دو منطقه وجود دارد به نحوی که دو گروه کاملا مجزا از یکدیگر را تشکیل می‌دهند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Morphometric variation in the skull of Brown Bear in Alborz and Zagros mountains

نویسندگان [English]

  • Jalil Imani 1
  • Mohamd Kaboli 2
  • Mohsen Ahmadi 3
  • Rasol Khosravi 4
  • Asoud Nazarizadeh 5
  • Fatemeh Rasoulinasab 5

چکیده [English]

Measurements and delineation of organism’s morphologic characterization is an useful tool for identification and taxonomy of them and also, from the perspective of evolutionary ecology, for describing the adaptation of different populations of a species to local conditions is important. Brown Bear is the largest carnivore of Iran and is widely distributed in mountainous areas of North and West of the country. In this study, a total of 21 skulls (including 11 of the Alborz Mountains and 10 skulls of the Zagros Mountains) were collected and 26 variables for each of the skulls were measured. We log-transformed the measured variables to provide normality and using geometric mean the effect of size and age was removed. Significant Differences in measured variables was examined using t-test and then we performed principle component analysis (PCA) to extract orthogonal multivariate axes describing size and shape of the specimens. The results of t test revealed that between Alborz and Zagros specimens eight variables had significant difference. We found that based on the size, Alborz specimens were larger than the Zagros samples. Also, PCA performed on the eight significant variables, indicated a noteworthy difference in the size, but no in the shape, of the skull of the respected population of two regions, which was led to comprise two quite distinct groups.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Brown Bear
  • Alborz and Zagros mountains
  • Morphometric analysis
  • intra species variation

Aragon, S., Braza, F., Jose, C. S. and Fandos, P. (1998). Variation in skull morphology of roe deer (Capreolus capreolus) in western and central Europe. Journal of Mammalogy 79(1): 131-140.

Boitani, L., Sinibaldi, I. F., Corsi, A., De Biase, I. D., Carranza, I., Ravagli, M., Reggiani, G., Rondinini, C. and Trapanese, P. (2008). Distribution of medium-to large-sized African mammals based on habitat suitability models. Biodiversity and Conservation 17(3): 605-621.

Can, Ö. and Togan, İ. (2004). Status and management of brown bears in Turkey. Ursus 15(1): 48-53.

Chestin, I. E. and Mikeshina, N. G. (1998). Variation in skull morphology of brown bears (Ursus arctos) from Caucasus. Journal of Mammalogy 79(1): 118-130.

Darroch, J. N. and Mosimann, J. E. (1985). Canonical and principal components of shape. Biometrika 72(2): 241-252.

Farkaš, V., Gomerčić, M., Sindičić, V., Slijepčević, Đ., Huber, A., Frković T. and Modrić, S. (2009). Craniometrical Analysis and Determination of Sexual Dimorphism in Brown Bear (Ursus arctos L.) from Croatia. Šumarski list 133(9-10): 527-536.

Figueirido, B., Palmqvist P. and Pérez‐Claros, J. (2009). Ecomorphological correlates of craniodental variation in bears and paleobiological implications for extinct taxa: an approach based on geometric morphometrics. Journal of Zoology 277(1): 70-80.

Hemprich, F. and Ehrenberg, C. G. (1828). Symbolae physicae. Edited by F. Hilgendorf. Berlin, Pars Zoologica.

Karami, M., Ghadirian, T. and Feizolahie, K. (2012). Atlas of Mammals of Iran. Department of Environment of Iran.

Krebs, C. J. (1997). Vole cycles on Hokkaido: a time-series goldmine. Trends in ecology & evolution 12(9): 340-341.

Kurtén, B., Fauna, P. S. and Fennica, F. (1965). The Carnivora of the Palestine caves. Acta zoologica Fennica.

Loy, A., Genov, M., Galfo, M., Jacobone, P., and Vigna Taglianti, A. (2008). Cranial morphometrics of the Apennine brown bear (Ursus arctos marsicanus) and preliminary notes on the relationships with other southern European populations. Italian Journal of Zoology 75(1): 67-75.

Mazák, J. H. (2010). Craniometric variation in the tiger (Panthera tigris): implications for patterns of diversity, taxonomy and conservation. Mammalian Biology-Zeitschrift für Säugetierkunde 75(1): 45-68.

Meiri, S., Dayan, T. and Simberloff, D. (2005). Biogeographical patterns in the Western Palearctic: the fasting‐endurance hypothesis and the status of Murphy's rule. Journal of Biogeography 32(3): 369-375.

Mosimann, J. (1987). Multivariate analysis of size and shape: modeling with the Dirichlet distribution. computer science and statistics: Proc. 19thSymp. On the interface, Philadelphia: 1-9.

Murtskhvaladze, M., Gavashelishvili, A. and Tarkhnishvili, D. (2010). Geographic and genetic boundaries of brown bear (Ursus arctos) population in the Caucasus. Molecular Ecology 19(9): 1829-1841.

Nowak, R. M. (1999). Walker's Mammals of the World (6th), Baltimore and London: The Johns Hopkins University Press.

Ohdachi, S., Aoi, T., Mano, T. and Tsubota, T. (1992). Growth, Sexual Dimorphism, and Geographical Variation of Skull Dimensions of the Brown Bear Ursus arctos in Hokkaido. Journal of the Mammalogical Society of Japan 17(1): 27-47.

Proctor, M. F., McLellan, B. N. and Strobeck, C. (2002). Population fragmentation of grizzly bears in southeastern British Columbia, Canada. Ursus 13: 153-160.

Ridings, C. (2006). Green bear in the desert. International Bear News 15(2): 12-13.

Sagarin, R. D. and Gaines, S. D. (2002). The ‘abundant centre’distribution: to what extent is it a biogeographical rule? Ecology letters 5(1): 137-147.

STATSOFT (2001). STATISTICA, Version 6. StatSoft, Tulsa, Oklahoma, USA. www.statsoft.com.

Thioulouse, J., Chessel, S., Dolédec, D. and Olivier, J. M. (1997). ADE - 4: ecological data analysis: exploratory and Euclidean methods in Environmental Sciences. University of Lyon 1, Lyon, France.

Virgós, E., Kowalczyk, R., Trua, A., de Marinis, A., Mangas, J. G., Barea‐Azcón, J. M. and Geffen, E. (2011). Body size clines in the European badger and the abundant centre hypothesis. Journal of biogeography 38(8): 1546-1556.

Wozencraft, W.C., Wilson, E. and Reeder D. M. (2005). Mammal Species of the World: a Taxonomic and Geographic Reference. 3rd ed. Johns Hopkins University Press, Baltimore, Maryland. Pp. 532–628.

Ziaie, H. (2009). A Field Guide to the Mammals of Iran, (3nd Ed.). Tehran: Iran Wildlife. [in persian].

Zuccarelli, M. D. (2004). Comparative morphometric analysis of captive vs. wild African lion (Panthera leo) skulls. Bios 75(4): 131-138