نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دکتری بانک ژن گیاهی ایران/موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر
2 کارشناس ارشد اصلاح نباتات
چکیده
شوری آب و خاک یکی از مهمترین عوامل محدودکننده کشاورزی خصوصاً در نواحی خشک و نیمه خشک می باشد.این پژوهش با هدف بررسی تحمل به شوری در مرحله جوانه زنی در 103 ژنوتیپ کلکسیون هسته نخود کابلی بانک ژن گیاهی ملی ایران به اجرا درآمد. به این منظور، ابتدا آستانه تحمل شوری ژنوتیپ ها با انتخاب نمونه ای تصادفی از بذرهای کلکسیون هسته و کاربرد غلظت های 0، 60، 120، 180، 210، 240 و 300 میلی مولار از نمک NaCl در قالب یک طرح فاکتوریل تعیین شد. بر اساس کاهش طول ساقه چه و ریشه چه به عنوان شاخصی از قدرت دانه رست و با در نظر گرفتن معادله خطی کاهش این صفات با افزایش غلظت نمک، آستانه تحمل ژنوتیپ ها در مرحله جوانه زنی غلظت 120 میلی مولار نمک NaCl تخمین زده شد. سپس با کاربرد غلظت 120 میلی مولار نمک NaCl به عنوان حد آستانه و غلظت 180 میلی مولار این نمک به عنوان غلظت بالاتر از حد آستانه تحمل، تحمل به شوری کل ژنوتیپ های کلکسیون هسته در مرحله جوانه زنی به همراه آب مقطر به عنوان تیمار شاهد در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت . نتایج نشان داد، اگرچه درصد جوانه زنی ، سرعت جوانه زنی ، طول ریشه چه و ساقه چه و وزن تر و خشک ریشه چه و ساقه چه در کلیه ژنوتیپ ها تحت تاثیر شوری کاهش یافت،اما ژنوتیپ های مختلف، عکس العمل متفاوتی را به غلظت های مختلف شوری به کار برده شده نشان دادند.تجزیه به مولفه ها و رسم نمودار بای پلات بر اساس توده زنده تولیدی در تیمارهای تنش و درصد کاهش طول ساقه چه و ریشه چه در مقایسه با تیمار کنترل نشان داد که ژنوتیپ های 6189، 5280 و5995 در هر دو غلظت نمک NaCl در گروه ژنوتیپ های متحمل قرار داشته و متحمل ترین ژنوتیپ ها در مرحله جوانه زنی بودند
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
Genetic diversity evaluation of salinity tolerance in Kabuli chickpea core collection of National Plant Gene Bank of Iran at germination stage (Text in Persian)
نویسندگان [English]
- Masoumeh Pouresmael 1
- Elaheh Valiani 2
1 Ph.D. Iranian Plant Gene Bank / Seedlings Improvement Research Institute
2 Master of Plant Breeding
چکیده [English]
Soil and water salinity are among the most serious yield reducer of crop production across the West Asia and North Africa region. The purpose of this study was to determine salinity tolerance of 103 genotype of Kabuli chickpea core collection of NPGB of Iran. Initially salinity tolerance threshold of genotypes were determined based on selection of randomly sampled seeds of the genotypes. Randomly sampled seeds were cultured on 0، 60، 120، 180، 210، 240 and 300 mM NaCl in a factorial experimental design with three replications on filter paper. Based on radical and plumule length reduction as an indicator of seed vigor، the concentration of 120 mM NaCl considered as a threshold dose of salinity tolerance of the genotypes at germination stage. Then، salinity tolerance of the whole under study accessions at germination phase have been investigated using 120 and 180 mM of NaCl solution and distilled water as control treatment. This experiment was conducted as Completely Randomized design with 3 replications. Although results showed reduction in germination percentage and rate، radical and plumule length، fresh and dry weight under salt treatments، but different genotypes responded diversely to applied salinity treatments. Principle component analysis and bi-plot graph display، based on total dry weight production under salt treatments، and percentage of plumule and radical length reduction in comparison with control treatment indicated that، genotypes number 216189، 215280 and 215995 are surrogate genotypes and have more salinity tolerance from others at germination stage.
کلیدواژهها [English]
- genetic diversity
- Kabuli chickpea
- Core collection
- Salinity stress and Germination