بررسی رفتار زادآوری گونه‌های درختی بنه و کیکم به منظور شناخت چگونگی استقرار طبیعی آن در جنگل‌های زاگرس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش ، بخش تحقیقات منابع طبیعی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام سازمان تحقیقات ، آموزش و ترویج کشاورزی ، ایلام ، ایران.

2 دانشیار پژوهش ،گروه جنگل دانشکده کشاورزی ،دانشگاه ایلام

چکیده

به منظور تعیین نحوه استقرار طبیعی زادآوری جنسی بنه و کیکم، سه توده از جنگل‌های حفاظت شده دالاب، استان ایلام، با شرایط توپوگرافیک متفاوت در فصول بهار و تابستان 1395 بررسی شد. موقعیتهای استقرار زادآوری شامل "زیر تاج درخت"، "زیر و پناه درختچه‌"، "زیر و پناه بوته‌"، " کنار سنگ‌" و "فضای عاری از پوشش" بود. در هر توده‌ یک ترانسکت پایه در جهت عمود بر شیب دامنه پیاده و در امتداد آن برای هر یک از موقعیتهای استقرار زادآوری سه تکرار انتخاب و برای هر کدام یک پلات دایره‌ای 15 مترمربعی دائمی پیاده ‌شد. در هر پلات تعداد نهالها و بلندی آنها به تفکیک گونه اندازهگیری شد. تغییرات فصلی زادآوری بنه و کیکم با کاهش معنی‌دار همراه بود. بیشترین میزان زادآوری بنه در جهت شمالی و ارتفاع 1400 متر از سطح دریا و در مورد کیکم در جهت شمالی و ارتفاع 1550 متر از سطح دریا یافت شد. بیشترین میزان زادآوری بنه در زیر تاج درختان بلوط و بنه بوده و کمترین میزان آن بسته به شرایط رویشگاه در زیر تاج درختان کیکم و کنار سنگ‌ها بوده و در فضای آزاد زادآوری بنه یافت نشد. بیشترین میزان استقرار زادآوری بنه و کیکم در جهت شمالی تاج درختان بود. بیشترین میزان استقرار زادآوری بنه در فاصله 3/1 تاج درخت یافت شد. بیشترین تراکم نهال‌های بلند بنه و کیکم در فواصل 3/2 و 3/3 تاج درخت و کمترین میزان آنها در فاصله 3/1 تاج درخت بود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigation on regeneration behavior of Pistacia atlantica and Acer cineracens species to recognize their natural establishment pattern in Zagros forests

نویسندگان [English]

  • ahmad hosseini 1
  • JAFAR HOSEINZADEH 2

1 Assistant Professor of Research in Natural Resources Research Center of Agriculture and Natural Resources Research and Education Center of Ilam, Organization for Research, Education and Promotion of Agriculture in Ilam, Iran.

2 Associate Professor, Department of Forestry, Faculty of Agriculture, University of Ilam

چکیده [English]

to determine the natural establishment pattern of Pistacia atlantica and Acer cineracens regeneration, three stands of Daalaab protected forests, Ilam province, with different topographic conditions during spring and summer of 1395 was investigated. Regeneration establishment positions were included "under the tree", "under the shrub", "under the bush", "next to the rock" and "bare space". In each stand one transect was established in the direction perpendicular to the slope and along it for each regeneration establishment position three replications were selected and for each a 15m2 circular permanent plot was established. In each plot number of seedlings and their heights was measured. The most amount of regeneration for P. atlantica was found in north aspect and height of 1400 meters a. s. l., and for A. cineracens in a north aspect and 1550 meters a. s. l.. The most amount of P. atlantica regeneration was found in under the canopy of Q. persica and P. atlantica trees and the lowest amount of it depending on site conditions was found in under the canopy of A. cineracens trees and next to the rocks, and not found in bare spaces. The most regeneration establishment amount of Q. persica and P. atlantica was found in north side of tree shelter and for P. atlantica at a distance of 1/3 tree crown. The most density of tall seedlings was found at a distances of 2/3 and 3/3 tree crown and the lowest was found at a distance of 1/3 tree crown.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Acer cineracens
  • Forest restoration
  • Natural regeneration establishment
  • Pistacia atlantica
  • Zagros

Brown, H. (1985) Regeneration following cutting in a mixed oak stand in Rhod Island. University of Rhod Island, Agriculture experiment station, No, 1240.

Dobrowolska, D. (2007) Effect of stand density on oak regeneration in flood plain forests in Lower Silesia, Poland. Forestry. 81:511-523.

Dodge, S. L. (1997) Successional trends in a mixed oak forest on high Mountain Newjersey. Journal of Torrey botanical society. 124: 312-317.

Erefur, C., Bergsten, U. and Chantal, M. (2008) Establishment of direct seeded seedlings of Norway spruce and Scots pine: Effects of stand conditions, orientation and distance with respect to shelter tree, and fertilization. Forest Ecology and Management. 255: 1186–1195.

Guo, Y., Shelton, M. G. and Lockhart, B. R. (2001) Effects of light regimes on the growth of Cherrybark Oak seedlings. Forest Science. 47:270-277.

Hosseini, A. (2010) Effect of canopy density on natural regeneration in Manesht oak forests of Ilam. Iranian Journal of Forest and Poplar Research. 18(2): 219-229 (In Persian).

Hosseini, A., Moayeri, M.H. and Heidari, H. (2008) Effect of site elevation on natural regeneration and other characteristics of oak in the Hyanan forests, Ilam. Journal of Agricultural Science and Natural Resources. 15 (1):1-10 (In Persian).

Jazirei, M.H. and Ebrahimi Rastaghi, M. (2003) Zagros silviculture. Tehran University Press. 560 pp (In Persian).

Lhotka, J. M.  and Loewenstein, E. F. (2008) Influence of canopy structure on the survival and growth of underplanted seedlings. New Forests. 35: 89-104.

Mirzaei, j., Akbarinia, M., Hosseini, S.M., Tabari, M. and Jalali, S.G.A.  (2007) Comparison of natural regenerated woody species in relation to physiographic and soil factors in Zagros forests (Case study: Arghavan reservoir in north of Ilam province). Pajouhesh and Sazandegi. 20(4): 16-23 (In Persian).

Moayeri, M.H., Hosseini, A. and Heidari, H. (2008) A study on the developmental variability of HYANAN forest in ILAM and presenting the optimum managerial guidelines. Pajouhesh & Sazandegi. 21(3):108-115 (In Persian).

Rist, S. G. (2006) The Effects of Canopy Density and Vegetative Competition on Oak Seedling Numbers in Southeastern Ohio. Ohio state university. 20 p.