بررسی اثر محیط ‌کشت پایه و تیمار هورمونی بر شاخه‌زایی گل محمدی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد/دانشگاه الزهرا تهران

2 گروه زیست شناسی ، دانشگاه الزهرا

چکیده

گل محمدی[1] از نظر اقتصادی یکی از مهم‌ترین گیاهان دارویی و معطر در ایران است. این گیـاه به­طور معمول با روش غیـرجنسی (جوانـه‌زدن، بذرافشـانی، قلمـه‌زدن،  بـن شاخه و ...) تکثیر می­شود. تکثیر گل محمدی به­طور معمول، به­دلیل عدم تشکیل ریشه­های نابه‌جا به­سختی انجام می­شود. کشت درون‌شیشه­ای روش جایگزینی برای تکثیر رویشی (غیرجنسی) پایه­های اصلاح شدة این گیاه است. برای این کار، قطعات تک‌گره شاخه­های جوانه­دار جانبـی از بوته­ها جدا شدند.
جداکشت­های تک‌گره به­طور سطحی با هیپوکلریت سدیم 2/1% ، به مدت 15 دقیقه سترون ‌شدند و بـر محیط‌های کشت موراشیگ و اسکوگ (MS) و Lepoivre و Quoirin (QL) قرار گرفتند. در مرحلة شاخه­زایی، اثر هورمون­های کینتین (Kin) و بنزیل آمینو پورین (BAP) بررسی شد. در این مرحله محیط کشت QL بـر MS برتری داشت. بهترین ترکیب تنظیم­کنندة رشد، BAP با غلظت 5 میلی­گرم در لیتر و Kin با غلظت 5/1 میلی­گرم در لیتر بود.


 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effects of basal medium and hormone treatments on shoot proliferation in Rosa damascena Mill

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Gholi Zadeh 1
  • Khadigeh Kia Rostami 2
  • Zahra Nazem Bokaee 2

1 Master of Science Student of Alzahra University, Tehran, Iran

2 Scientific Board Member of Alzahra University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Damask rose is one of the most important medicinal and aromatic plants from economical point of view in Iran. Damask rose is commonly propagated by asexual methods. Conventional propagation of Rosa damascena is limited attributed to low adventitious root formation on cutting. In vitro culture has became an alternative method for propagation of this plant species. The shoot single node segments included lateral buds were taken from bushes. Single-node explants were surface sterilized with sodium hypochlorite 1.2% for 15 min and cultured on MS and QL media supplemented with various concentrations of N6- benzyl adenine (BA) and kinetin (Kin). Shoot proliferation was superior on QL than in MS medium. The best growth regulator combination were 5mgl-1  BA and 1.5mgl-1 Kin. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Plant growth regulators
  • Proliferation
  • Propagation
  • Rosa damascena Mill

رضایی، م. ب، جایمند، ک، طبایی عقدایی، ر، برازنده، م. و مشکی زاده، س. (1382). بررسی اسانس گل محمدی (Rosa damascena Mill). مناطق مرکزی و شمال غربی کشور. فصل‌نامة پژوهشی تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران، جلد 19. شمارة 4 . 339- 346.

قمری زارع، ع. عصاره، م. قربانلی، م. شهرزاد، ش. و ممقانی، ب. (1385). کشت درون‌شیشه­ای گل محمدی (Rosa damascena Mill.). ژنوتیپ­های استان­های آذربایجان شرقی و غربی. فصل‌نامه­ی پژوهشی تحقیقات ژنتیک و اصلاح گیاهان مرتعی و جنگلی ایران. جلد 14. شماره3. ص 162-155.

کافی، م. نیکبخت، ع. بابالار، م. و میرمعصومی، م. (1383). اثر تنظیم کننده­های رشد گیاهی بر شاخص­های رشدی گل محمدی در شرایط درون شیشـه­ای، مجـله علوم و فنون باغبانی، جلـد 5. شمـارة 3. ص 166-157.

نراقی، ط. س. و ایزدپناه، م. (1379). تکثیر غیرجنسی صنوبر لرزان (Populus tremula) به روش کشت بافت. تحقیقات ژنتیک و اصلاح گیاهان مرتعی و جنگلی ایران. شمارة 3. 107-87.

Carelli, B. P., Echeuerrigaray, S (2002). “An improvement system for the in vitro propagation of rose cultivar’’  Scientia Horticulture 92: 69- 74.

Carins, T (2003). “Horticultural classifi-cation Schemes’’, In: Robertes A.V., Debener T. and Gudin S. (Eds.). Encyclopedia of Rosa Science. Elsevier Academic press 117-124.

Damiano, C., Ruffoni, B., Costantino, C., Bregliano, R (1978). “In vitro propagation of seven rose cultivars’’  Annali dell Sperimentale Per la Floricultura Italy 18: 43- 55.

Hasegava, P. M (1980). “Factor affect-ting shoot and root initiation from culture rose shoot tip’’ Journal of American Society for Horticultural Science 115: 216- 220.

Huetteman, C.A., Preece, J.E (1993). “Thidiazuron: A potent cytokinin for woody plant tissue culture’’  Plant Cell Tissue and Organ Culture 33: 105- 119.

Jabbarzadeh, Z., Khush-Khui, M (2005). “Factor affecting tissue culture of damask rose (Rosa damascene Mill.)’’ Scientia Horticulturae. 105: 475- 482.

Komova, K.M., Michailova, J (1994). “Study of in vitro Rooting of Kazanlak oil- bearing (Rosa damascene Mill.)’’ Journal of Essential Oil Research 6: 485-492.

Kumar, A., Sood, A., Palni, L. M. S., Palni, U. T., Gupta, A. K (2000). “In vitro propagation of Bulgarian rose from selected mature bushes’’ Journal Medicinal and Aromatic Plant Sciences., 22: 593- 602.

 

 

 

Mahmood, N., Piacente, S., Pizza, C., Burke A. I., Hay A. J (1996). “The anti-HIV activity and mechanisms of action of pure compounds isolated from Rosa damascene Mill.’’ Bioche-mistry and Biophysics Research Communication 229 (1): 73-79.

Podwyszynka, M., Olszewski, T (1995). “Influence of gelling agents on shoot multiplication and the uptake of macro elements by in vitro culture of rose’’ Scientia Horticulturae 64: 77- 84.

Smittinan, T (2001). “Flora of Thailand (in Thai)’’ (Thailand: Royal Forestry Department).