مطالعه ریخت شناسی دانه گرده جنس لاله در ایران

نویسندگان

چکیده

  گیاهان جنس لاله ( Tulipa ) متعلق به تیره Liliaceae در مناطق معتدله و نواحی نیمه گرمسیری جهان پراکنش دارند. این جنس در حدود 100 گونه دارد که 19 گونه آن از ایران گزارش شده است. با توجه به اینکه شناسایی و تعیین جایگاه و قرابت بین گونه­های این جنس با استفاده از صفات ریخت شناسی با پیچیدگی­هایی همراه است، لذا در این بررسی دانه گرده 15 گونه متعلق به 21 جمعیت از دو زیر جنس Eriostemones و Tulipa از منظر ریخت شناسی با استفاده از میکروسکوپ­های نوری و الکترونی مورد مطالعه و مقایسه قرار گرفت.   دانه ­های گرده متعلق به زیر جنس Eriostemones تک شیاری با تزئینات چروکیده - مخطط [1] بودند، در حالی که دانه گرده در زیر جنس Tulipa ، سه شیاره و یا بدون منفذ با تزئینات متفاوت ( irregular-regulate, reticulate-striate, fossulate -rugulate, fossulate-granulate, scabrate-granulate ) بودند.   اطلاعات حاصل از مطالعات گرده­شناسی تقسیم­بندی جنس لاله را به دو زیر جنس Eriostemone s و Tulipa مورد تایید قرار داده، لذا ریخت شناسی گرده می­تواند برای جدا ­ سازی بخش­ها و زیر­جنس­های لاله مورد استفاده قرار گیرد. [2]   [1] Reticulate – striate   [2] قسمتی از پایان نامه کارشناسی ارشد ( یررسی میکرومورفولوژی و آناتومی جنس لاله در ایران) – دانشگاه الزهرا – دکتر توسلی – دکتر جمزاد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

POLLEN MORPHOLOGY OF THE GENUS TULIPA L. FROM IRAN

نویسندگان [English]

  • Ziba Jam zadeh
  • Akhtar Tavasoli
  • Elaheh Salar

چکیده [English]

  The genus Tulipa (Liliaceae) is distributed through Europe, Asia and North Africa. 100 species are consider ed in this genus, 1 9 species from Iran.   As t here are some ambiguity in determination and delimitation of the Tulipa species , the , pollen morphology of the species were studied to be used in their definition.   15 native taxa of the Tulipa belonging to subgenera Eriostemones and Tulipa were studied using Light and Scanning electron microscopy . Pollen grains collected from herbarium specimens in Research Institute of Forests and Rangelands (TARI) and herbarium of pests and disease institute (IRAN) , were acetolysed and prepared for light and scanning electron microscopy.   The pollen s w ere mono colpate or three aperturate. Exine in species belonging to subgenus Eriostemones were rugulate-stri a te . In subgenus Tulipa five types of ornamentation were recognized.   Differences observed in pollen characters are in agreement with the division of the Tulipa into two subgenus Eriostemones and Tulipa. Palynological characters can be used, helping in dividing of Tulipa into subgenera and sections.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Tulipa
  • pollen grain